Ayna Nöronlar ve Atasözlerimiz Arasındaki İlişki

İnsanlar zamanla birbirlerine benzer. Birbirlerinden birçok hususta etkilendikleri gibi, izledikleri filmlerden, dizilerden ve hatta çevrelerinde olan herhangi bir olaydan da çok kolay bir şekilde etkilenebilirler. İyi veya kötü herhangi bir davranışı, beğendikleri veya beğenmedikleri bir hareketi bazen farkına dahi varmadan zamanla kendi bünyelerinde barındırabilirler.

  Bu duruma bir örnekle bakacak olursak şunu söyleyebiliriz; bir filmi veya diziyi izlediğimizde karakterlerin yaşadığı korkuyu, heyecanı, üzüntüyü, öfkeyi, mutluluğu, kısacası tüm duyguları bazen o kadar benimseriz ki olaylara kendimiz yaşıyormuşçasına tepki verir, belki de izlediğimiz karakter kadar yoğun yaşarız bu duyguları. Veyahut da hepimizin daha çok karşılaşabileceği bir örnekten bahsedelim; yakın çevremizden birisi mutsuz olduğunda ve bir de bu kişi sizinle aynı ortamda bulunuyorsa, onun ruh hali size de az çok etki eder değil mi? O anki ruh hali bir anda hepimizi etkisi altına alır ve hislerimizi de o yönde değiştirir. Bu durum yakın çevremizde oldukça neşeli birileri bulunduğunda da gerçekleşir. Hatta o kişiler için “Ortamın havasını değiştiriyor.” gibi bir cümle bile sarf edilebilir.  

  Birbirimizin ruh halini böylesine etkileyebilmemizin nedeni ne olabilir? Bunun bilimsel bir sebebi, açıklaması var mıdır? Peki, bu durum ile atasözlerimiz arasında nasıl bir bağ kurabiliriz? 

Ayna Nöronlar Nedir?

Bilimsel bir tanım yapmamız gerekirse ayna nöronlar için “Bir canlının herhangi bir hareketi, davranışı kendisi yaptığında ve aynı hareketi yapan birini gözlemlediği durumların her ikisinde de ateşlenen nöronlar.” tanımı kullanılmaktadır. Bu tanım yukarıda bahsetmiş olduğumuz örneklere bir açıklık getiriyor. İnsanlarla empati kurabilmemizi (Fizyolojik sorunu olmayan bireyler dahilinde.), onların davranışlarından ve bulundukları ruh hallerinden etkilenebilmemizi, kısacası birbirimizi her açıdan etkiliyor oluşumuzu net bir şekilde açıklıyor. 

Ayna Nöronların Atasözlerimize Yansıması

Burada birkaç atasözünü ele alarak konunun bizlere dilimiz açısından yansımalarına bakacağız. 

Üzüm üzüme baka baka kararır:

Bu atasözüne baktığımızda aslında ayna nöronlar ve atasözlerimizin ilişkisini net bir şekilde görmekteyiz. Atasözünün anlamına bakmak gerekirse bizlere vermek istediği mesaj, bir arada bulunan, arkadaşlık eden kimselerin birbirini etkilediğini, insanın hem birinden etkilendiğini hem de karşısındaki kişiyi aynı şekilde etkilediğini anlamaktayız. Özellikle yakın olduğumuz kişilerin bizleri olumlu veya olumsuz yönde etkilemeleri oldukça mümkündür. Bu sebeple arkadaşlarımızı iyi yönde seçmek konusunda daha dikkatli davranmamız gerekmektedir.  

Körle yatan şaşı kalkar:

Bu atasözünün bizlere anlatmak istediğine baktığımızda, kötü karakterli insanlarla yakın olduğumuz sürece, zaman içinde onların kötü özelliklerini benimsediğimiz, kısacası bu huylara sahip kişilerin kötü huylarının, yakın olduğu kişilere de geçtiğini belirttiğini görmekteyiz. Bu atasözü, kişilerin daha çok olumsuz özelliklerle birbirlerini etkilemeleri üzerine söylenmiştir ve burada da bir kez daha yakınımızda bulunan insanları doğru seçmemiz konusuna dikkat çekilmiştir.

Kır atın yanında duran ya huyundan ya suyundan:

Bu atasözümüzü de öncelikle anlam açısından değerlendirelim. Burada bizlere verilen öğütte diğer iki atasözüyle aynı nitelikte. Kişi kiminle arkadaşlık ederse, dost olursa onunla vakit geçirdiği süreç içinde ona benzer. İlk atasözünde olduğu gibi, burada da yine olumlu ve olumsuz yönde etkilenmenin mümkün olduğunu görüyoruz. 

   Bunlara ek olarak birkaç atasözünü de örnek verecek olursak, bu örnekler şu şekilde olur; “İnsan, insanın şeytanıdır.”, “Topalla gezen aksamak öğrenir.”, “İsin yanına varan is, misin yanına varan mis kokar.”.  Belki de bu atasözlerinin tümü beynimizde bulunan bu nöronların varlığından habersiz bir şekilde söylenmiştir. Tüm bunlardan çıkartacağımız sonuç ise, çevremizde nasıl insanlar varsa bizler de zamanla az çok, olumlu veya olumsuz onlara benzeriz. Bilimsel ilerlemeler de atalarımızın söylemiş olduğu sözleri oldukça destekliyor. Çevremizde olumlu, sevecen, neşeli, yardımsever ve bunun gibi daha nice iyi özelliklere sahip insanlar olacağı gibi bunların tersi özelliklerde insanların da olması oldukça mümkündür elbette. Bizler yapabildiğimiz ölçüde çevremize güzellikler yayan insanlar olarak yetiştirmeliyiz kendimizi. Bu şekilde çevremizi güzelliklerle donatabiliriz. Unutmayalım ki hepimiz domino taşlarında olduğu gibi birbirimizi etkilemekteyiz.


KAYNAKÇA: 

Vikipedi, Ayna Nöron, 2004 

(1 2004)

TDK Sözlükleri 

Wikipedia

Ayna Nöronlar Nedir?” olarak adlandırdığım alt başlıkta yukarıda vermiş olduğum kaynakta geçen ilk cümledeki tanım kullanılmıştır. 

https://sozluk.gov.tr/

Total
0
Shares
1 yorum
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Önceki Yazı

İnsanoğlunun İlk Başarısı Dil Nasıl Doğdu?

İlgili Yazılar