Lev Tolstoy – Polikuşka Üzerine İnceleme

Gerçek bir olaydan esinlenilen uzun öykümüz Polikuşka, toprak kölesi hayta, geçmişi sahtekarlıkla dolu bir adamın omuzlarına toprak ağası hanımın ağır bir görev yüklemesi ve bunun üzerine köyde gelişen ve değişen hayatları anlatır. Olay ve karakterler toplumun içinde kafamızı çevirdiğimizde görebileceğimiz kişilikleri ortaya koymaktadır. Tolstoy bu eserinde psikolojinin ve etik, ahlak anlayışının derinlerine iner.

Biraz olayın başlangıcı ve gelişiminden bahsedecek olursak, köyde yaşayan halk geneli itibari ile dinine bağlı -en azından öyle gözüken- fakir ama sadakatli insanlardır. Öykümüz toprak hanımının yaveri ile olan fikir alışverişi ile başlar. Orduya, köyden 3 oğlanın seçilip gönderilmesi olayların fitilini ateşler. İki aday belli olsa da üçüncü adayı seçme konusunda hanım ve yaver arasında zıtlaşma çıkmıştır. Köy ahalisinin de kendi içinde büyük tartışmalara yol açan bu seçim, köyün ihtiyar ve düşkün Dutlov’unun yeğeni İlyuha’nın zoraki gönderilmesi ile son bulur. Öykünün başında bahsedilen bu konu düğüm ve çözüm bölümlerinde de devam eder. Köy ahalisinin kendi içerisindeki çatışması ve çatışma sırasında betimlenen tiplemeler, baskı altında insanın ne kadar vahşi ve suçlayıcı olabileceğini gözler önüne sermektedir. 

Baş karakterimiz Polikuşka’ya -diğer bir değişle Polikey- gelecek olursak, geçmişte hırsızlığıyla ve dolandırıcılığı ile ünlenmiş ama tanrıya şükür hanımının kulak çekmelerinden sonra bir daha yapmamaya yemin etmiş, karısı Akulina ve çocuklarıyla kıt kanaat yaşamaya çalışan bir adamdır. Köy hanımının yaveri her ne kadar desteklememiş ve engel olmaya çalışmış olsa da hanım yüklü bir parayı Polikuşka’ya vererek onu şehre, tüccara teslim etmesi için gönderir. Bu görevle taçlandırılmak Polikey için paha biçilemezdir. Hiçbir yanlış yola sapmadan görevini yerine getirmeyi amaçlar. Karısı ve hanım dışında kimse ona inanmamaktadır ve her an parayı içkiye döküp kaçacağını düşünürler. Toplumun güven ve merhamet temellerini yoklamayı hedefler Tolstoy, insanı şu an var olduğu haliyle değil de geçmişiyle yargılamayı tercih edenleri gösterir. Polikey’in gözünden de toplumda bir türlü yer edinememiş ve hata yapmış bir insanın en büyük amacının onurunu ve itibarını tekrardan kazanmak olduğunu anlatır bizlere. Ona verilen ehemmiyetli görevle her ne kadar gururlansa da aslında içten içe utanır, insanların onun arkasından diyebileceklerini bilir ve bu onu kemirir. Suçluluk duygusunun bu yolla aktarıldığını görebiliriz.

Hikâye içerisindeki çatışmalar tiplemelerin psikanalizleri açısından önemli bir rol oynar. Parasızlıktan dolayı askere gönderilen yeğenin, Dutlov’a karşı olan öfkesi, Akulina’nın kocası arkasından denilenlere ve kafasında bitmek bilmeyen olumsuz telkinlere pasif agresif tavırlar sergilemesi ve hikâyenin sonunda çarpıcılığı ile okuyucuyu şaşırtan Polikey’in intiharı, omzuna yüklenen toplumsal etiketin bir ifadesidir. Polikey’in ölümünün ardından taşıdığı paraya lanetlenmiş gözüyle bakılır ama düzen hiç değişmez askerler seçilir, gönderilir. Köylü küçük bir arpa için kavgaya tutuşur, çocuklar doğar, çocuklar ölür…

Eğer Rus edebiyatında sizi fazla yormayacak ama okurken hayattan tasvirler bulmaktan keyif alacağınız bir öykü arıyorsanız Polikuşka kesinlikle önerilenler arasında.  Kitabı okuduğunuzda ince ve önemsiz görülen noktaların aslında ne kadar çarpıcı olduğunu fark edebilirsiniz. Şimdiden keyifli okumalar…

Total
0
Shares
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Önceki Yazı

Galat-ı Meşhur: Doğru Bilinen Yanlışlar

Sıradaki Yazı

Gözleri Yıldızlarda Bir Bilim Adamı: Galileo Galilei

İlgili Yazılar

İvan İlyiç’in Ölümü

Tolstoy'un geçirdiği bunalım sonucu kaleme aldığı bu eser, hayata ve ölüme dair birçok çıkarım yapma imkanı sunuyor. Bu yazıda, kitapta geçen olay ile ondan çıkarılacak anlamı bir arada vererek aktarmaya çalıştım. Keyifli okumalar.
Devamını Oku